Sozietateen gaineko zerga

Foru Zerga Kodea  izenekoak lurralde bakoitzak Sozietateen gaineko zergari buruz duen araudi arautzailean sartzeko aukera ematen du. Aipatutako Foru Zerga Kodea delakoa Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa lurralde historikoetako zergei buruzko arauak bateratzea bideratzen duen informatika-aplikazioa da.

Definizioa eta lotura-puntuak Ekonomia Itunean

Sozietateen gaineko Zerga tributu zuzena eta pertsonala da, sozietateen errenta nahiz gainerako erakunde juridikoenena zergapetzen duena. Ekonomia Itunak bere lehenengo atalburuaren 3. sekzioan (14tik 20ra bitarteko artikuluak) aztertzen du zerga hau eta dena itunpeko zergapide bat dela adierazten du, Euskal Autonomia Erkidegoaren arauen menpekoa, hain zuzen. Beraz lurralde historikoetan eskumena duten erakundeek, Itunean bertan ezarritako harmonizazio printzipioak gordetzen badituzte zerga hau mugarik gabe arautu dezakete.

Egoitza fiskala Euskal Herrian lekututa duten erakundeei ezartzen zaizkie zerga honi buruzko euskal arauak. Aurreko ekitaldian erakundeen eragiketek guztira urteko 7 milioi euroko kopurua gainditzen badu, orduan eskatzen da gainera erakundeak Euskal Herrian, Ekonomia Itunean bertan adierazitako moduetan egin ditzala beren eragiketen %25 baino gehiago. Zergari dagokionez arau-lotura gune hau egoteak berez esan nahi du erakunde bati lotzeko egokituko zaion araudia bakarra izango dela, edo Estatuko Administrazioarena edo foruarena.

Itunak bere baitan sartuta darama zerga ordainarazteari buruzko lotura gunea. Zergaren ordainarazpena oso osorik foru aldundiei dagokie beren egoitza fiskala Euskal Herrian badago eta bere aurreko urtean beren eragiketa kopuru osoak 7 milioi euro kopurua gainditzen ez badu, beren eragiketak burutu direneko tokia edozein izanda ere.

Balio Erantsiaren gaineko Zergarekin gertatzen den bezala, zerga honetan ere aukera ezartzen da erakunde batek araudi bakar bat aplikatuz bere kitapenaren emaitza zerga administrazio batzuen artean banatzeko, betiere zergapeko egitatea lurralde batean baino gehiagotan gertatu bada. Gertaera hau gertatzen da baldin eta erakunde batek lurralde batean baino gehiagotan diharduela haren eragiketa bolumenak 7 milioi euro gainditzen badu. Kasu honetan zerga ordainduko da ekitaldian zehar lurralde bakoitzean burutu den eragiketa kopuruaren proportzionaltasunean.

Sozietateen gaineko Zergaren ezaugarriak

Sozietateen gaineko Zerga lurralde historiko bakoitzean arautzen duten arauek berek informazio zehatzagoa ematearen kalterik gabe, arau hauek oro har dituzten ezaugarri nagusiak honako hauek dira:

1. Zergapeko egitatea

Zergapeko egitatea subjektu pasiboak errenta lortzean datza, errenta horren iturria edo jatorria edozein izanda ere. 

2. Oinarri Ezargarria

Oinarri ezargarria kalkulatzen da kontularitzaren emaitza abiapuntu hartuta eta berau zuzentzen da Foru Arauan aurreikusitako doiketez, hala dagokionean aurreko ekitaldietako oinarri ezargarri negatiboen konpentsazioaz gutxiagotzen delarik.

Amortizazioa

·         Foru Arauek bere baitan daramate amortizazio taula xume bat eta erabiltzeko praktikoa.

·         Oro har, amortizatzeko askatasuna aitortzen zaie bai ibilgetu materialeko eta ukiezin zein higiezinetako inbertsioei; bai enpresaren eragin kutsakorra murrizteari eta zuzentzeari atxikitako aktibo berriei; bai ibilgetu materialeko eta ukiezineko elementuei baldin eta kutsaturiko lurzoruen garbiketarekin zerikusia badute.

·         Baldin eta I+Gri atxikitakoak badira, eraikinak salbu ibilgetu materialeko eta ukiezineko elementuek amortizatzeko askatasuna izango dute, eta halaber I+Gko gastuak baldin eta ibilgetu ukiezina bezala aktibaturikoak badira.  

·         Merkataritzako funtsa eta beste aktibo ukiezin batzuk amortizatzeko aukera dago amortizazioaren urteko gehienezko muga zenbatekoaren bostena delarik.

Baloratzeko arauak:  zuzenketa monetarioa

·         Gainbalioak zuzentzeko sistema erraz bat ezartzen da ibilgetu materialeko eta ukiezineko ondare elementuen eskualdaketetan lorturiko errentetan inflazioaren eragina kentzeko helburuz.

Oinarri ezargarri negatiboak konpentsatzea

·         Oinarri ezargarri negatiboak konpentsatu ahal izango dira urte jarraituetan amaitu daitezen zergaldietako errenta positiboez.

Berrinbertsioa aparteko mozkinetan

·         Zergaren oinarri ezargarriaz kanpo honako hauek utzi ahal dira:

• Erakundearen aktibo finko materialen eta ukiezinen eskualdaketan lorturiko errentak baldin eta ustiapen ekonomikoei atxikita badaude eta eskualdaketaren zenbatekoa aktibo finko berrietan inbertitzen bada.
• Balore-zorroaren eskualdaketaren kasuan, lorturiko errentaren %60 baldin eta eskualdatu diren baloreek ematen zuten partaidetza gutxienez %5ekoa bazen eta horien jabe bada gutxienez urtebete bat lehenago.

·         Berrinbertsiorako epe bezala ezartzen dena berrinbertsioaren xedeko elementua eman edo eskura ipini baino urtebete bat lehenago eta geroko 3 urteen artean dagoen hura da.

3. Oinarri kitagarria

·         Oinarri kitagarria inola ere ezin da negatiboa izan eta eragiketa baten emaitza da, Foru Arauan aurreikusitako murrizketak oinarri ezargarriari aplikatzetik aterakoa, alegia.

4. Zerga tasa

·         Tasa orokorra:%28

5. Kenkariak

Aktibo ez arruntetan inbertsioak pizteko kenkariak

·         Aktibo ez arruntetan inbertitzeagatiko kenkaria: inbertsioaren zenbatekoaren %10a.

·         Kenkaria kultura ondarea babesteko eta hedatzeko jarduerengatik eta halaber zinemagintzan edo liburugintzan eginiko inbertsioengatik:

• Kultura ondarea: eginiko inbertsioetako edo gastuetako zenbatekoaren %15.
• Zinemagintzan: %20 produktorearentzat eta %5 koproduktorearentzat.
• Liburuen argitalpena: liburuen argitalpenean eginiko inbertsioaren %5.

Enpresen finantzaketa sustatzeko kenkariak 

·         Inbertsio produktiboetarako erreserba: %10eko kenkaria erreserba berezi honetara eginiko zuzkidurengatik.

·         Errenta aldakorreko baloreak erostea: %5eko kenkaria errenta aldakorreko baloreak erosteagatik (Gipuzkoan bakarrik).

Zenbait jarduera sustatzeko kenkariak

·         Ikerkuntza eta garapeneko jarduerak burutzeagatiko kenkaria:

• Kontzeptu horretan gastuen %30ekoa eta %50ekoa aurreko bi urtean izandako batezbestekoaren gastuen soberagatik.
• Ibilgetuaren elementuetan eginiko inbertsioen %10 (jarduera hauei soilik atxikitako higiezinak eta lursailak salbu).

•    Berrikuntza teknologikoko jarduerak burutzeagatiko kenkaria:

• %15/%20a kalitatea aseguratzeko arauak betetzen direlako ziurtagiria lortzearekin nahiz unibertsitateei edo erakunde zehatz batzuei eskatutako proiektuekin loturiko gastuei buruz.
• %10/%15a industri diseinuan, produkzio prozesuetako ingeniaritzan eta teknologia aurreratua erostean sortutako gastuei buruz.

•     Kenkaria ingurugiroa hobetu eta zaintzeko jarduerengatik, eta energia iturrien aprobetxamendu eraginkorragokoengatik:

• Teknologia Garbien Euskal Zerrendan sartuta dauden ekipoetan eginiko inbertsioen %30a.
• Eragin kutsakorra gutxitu eta zuzentzeari atxikitako aktibo finko material berrietan eginiko inbertsioen %15a.

•     Kenkaria esportazio jarduerengatik:  %6a esportazio jarduera zehatzetan eginiko inbertsioengatik (kenkari hau 2011. urtera arte aplikatuko da urtero gutxituko diren ehunekoen bidez. 2011. urtean kenduko da kenkaria).
•     Kenkaria lanbide heziketako gastuengatik: enpresako langileak lanbide heziketan prestatzeagatiko gastuen %10 (%15 gehiago baldin eta gastuek gainditzen badute aurreko bi urteetan izandako batezbestekoa).
•     Kenkariak baldin eta enpresa kontribuziorik badago enplegu pentsioen planetan, gizarte aurreikuspeneko enpresa planetan, gizarte aurreikuspeneko mutualitateetan edo borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakundeetan baldin eta gizarte aurreikuspeneko enpresa tresna gisa badihardute: %10.

•     3.000 euroko kenkaria (4.600 eurokoa Gipuzkoan) aurreko ekitaldiarekin alderatuta lan-kontratu mugagabeko kontratua duten langileen kopuruaren batezbestekoa handitzen den pertsona/urte bakoitzeko, betiere gehikuntza horrek gutxienez bi urtez irauten badu; aurreko zenbatekoez gain 3.000 euro gehiago (4.000 euro gehiago Gipuzkoan) baldin eta kotratatu den pertsona laneratzeko zailtasun bereziak dauzkaten kolektiboetan sartuta badago.

6. Enpresa txiki eta ertainen jardunbide berezia

Foru Arauak enpresa txiki eta ertainak sustatu nahi ditu jardunbide berezi bat ezarriz. Jardunbide horren ezaugarriak honako hauek dira:

•     Karga tasa berezia enpresa txikientzat: %24
•     Enpresa txikiek amortizazio askatasuna edukiko dute eta ertainentzat aplikatu beharreko amortizazioa izango da taulan ezarritako gehienezko koefizienteak 1,5ekin biderkatuz ateratzen dena.